SiyahSapkali.com

Bu cok uzun bir yazi ve ayni zamanda bu blogta simdiye kadar yayinlanmis en iyi yazi. Size tavsiyem su: Sakin bir zamaninizda bu yaziyi sonuna kadar okuyun. Eger acil isiniz varsa, isinizi bitirin. Sakin kafayla bu yaziyi okuyun.

Bir sure once forumu disariya kapattim ve bunu blogta duyurdum. Blogu disariya kapatacagimi ve uyelerin forumda kalmak istiyorlarsa ne yapmalari gerektigini belirttim.

Selcuk isimli bu blogun devamli okuyucu oldugunu dusundugum bir arkadas su yorumu yapmis:

“Bu nedir böyle askeriyemi burası. Yok onları yerine getiriceksin bunları yapıcaksın profilini dolduracaksın emir verir gibi? Ayda yılda bir makale yayınlayıp bu işler olmaz kaç aydır takip ediyorum hep aynı nakarat”

Oncelikle yorumu icin arkadasa tesekkurler. Sanirim ozgur ruhlu bir arkadas. Hatta gereginden fazla ozgur, kurallara uymayi emir verme vs seklinde algiliyor. Ben Turkiyede yasarken bazi insanlar vardi, sigara icilmemesi gereken yerlerde sigara icerlerdi. Bende bunlari bir guzel uyarirdim. Yanlis anlamayin ama yurdum insani uyaridan pek anlamiyor. Beni takan olmazdi. 5-10 dakika sonra ayni mekana girip, bagirip, cagirirdim, 2 gun kimse orada sigara icmezdi. 3. gun yine ayni hikaye. Odaya girerim, burada sigara icmek yasak derim, cikarim. 15 dakika sonra odaya girerim. Herkes tutturmeye devam ediyor. Bunlara bir bagirirsin, hepsi sigarayi sondurur, 2-3 gun odaya gelmezler. 3. gun gene ayni olay. Sonrada beni mudure sikayet ederler, bu elaman bize bagiuriyor, emir veriyor vs verirler ara gazi. Tabi Mudur bunlara orada sigara icmek yasak deyince, hepsi sus pus olurlardi. Yurdum insani otoriteden korkar, otorite bisey dediginde herkes yapar, sade vatandas ayni seyi soylediginde kimse takmaz. Cok ilginc bir vaka.

Ben kisa donem askerlik yaptim. Ordada ayni hikaye. Astsubay duzgun durun, hizaya gecin der. Kimse takmaz. Adamin bogazi patlar, millet yavas yavas hareket eder. Bir tane subay 300 m ileriden gorunsun, agzini acmasina gerek kalmadan, herkes bir anda mum gibi olur. Cidden hic anlamiyorum. Yani ikiside otorite. Birinin mevkisi yuksek diye adamin dedigini yapiyorsun, digerini takmiyorsun?

Hemen hemen her alanda bu isler bu sekilde isliyor. Mesela su habere bakin. Daha bugunun haberi : http://haberturk.com/haber.asp?id=171470&cat=110&dt=2009/09/09.  Istanbulda yagmur yagmis, bazi yerleri su basmis, suruculer kurtarilmayi bekliyorlarmis. Simdi bu verdigim ornekle Selcuk isimli arkadasin yazdiklari arasinda ne alaka var dediginizi duyar gibiyim. Size olayi daha detayli bir sekilde anlatayim.

Dunyanin her yerini su basabilir. Ama bu kadar az yagisa ragmen bir yeri su basiyorsa, yanlis biseyler vardir. Yanlis olan kanalizasyon sistemindeki yetersizliktir. Kanalizasyon sistemindeki sitemin yetersizligi bizim memlekette isini beceremeyen politikacilara baglanir. Aslinda ana sorun isini yapmayan kanalizasyondan sorumlu kisilerdir. Cunku bizim gibi 3. dunya ulkelerinde vatandaslar otoriteden tirsar, yapilmasi gereken bir is varsa, otorite bagirip, cagirmadigi surece kimse kilini kipirdatmaz. Otorite olaya el koyarsa, isler baslar. Adam devletten maas alsa bile kanalizasyondan sorumlu oldugu icin o parayi alsa bile “kendisine emir verildigini” dusunerek, kendi capinda protesto eder. Nasil bir mantalitedir anlamiyorum. Aksama haber bultenlerinde izlersiniz, su su su isini yapmadi, ondan buralari su basti. eee sonuc. Isini yapmayanlara bir ceza var mi? Yok. Sonuc: Bir sene sonra ayni yerde ayni sekilde yagmur yagar, insanlar yine mahsur kalir. Haber bultenleri yine isini yapmayan muteahhit vs.. siralar. Her yerde degisioruz, gelisiyoruz vs yazilari gorursuuz, aslinda degisen bi sey yok. Sadece goruntu degisiyor, icerik ayni. Birileri yapmasi gerekeni emir olarak algiliyor, gururuna yediremiyor, basiyor feryadi niye ben bunlari yapmam lazim vs…

Neyse geleyim asil konuya: Bariyerler niye vardir?

Ben kucuklugumden beri insanlarin niye bariyerlere takildigini merak ederdim. Bariyer dedigim sey sadece fiziksel anlamda bariyer degil.Hayatta karsiniza cikan engeller seklinde dusunebilirsiniz.

Sanirim 6 yasindaydim. Komsumuzun kizi tip fakultesini kazanamadigi icin hungur hungur agliyordu… Ben o zamanlar universite sinavi vs ne bilmiyordum. Dedem devamli hastalandigi icin Uludag Universitesinin hastahanesine gidiyorduk. Doktorlar odaya girdiklerinde ahali birden susar, doktora saygi gosterir, arkasindan ogrencileri odaya girerdi. 6 yasindaki biri olarak olayi gozlemlediginizde doktorlarin daha o yasta onemli seyler yaptigini kavriyordunuz. Mahallemizdeki Gokce ablada sanirim Doktor olmayi kendisine amac edinmisti ve karsisina cikan ilk engelde takilmisti. Ben o zamanlar olayi cozememistim, Gokce ablaya, “Abla sana bi beyaz onluk alalim, babam seni hastahaneye birakir, aksamlarida donuste alir, sende doktor olursun” demistim. Etraftaki birkac kisi gulumsemisti, ama onerimi benden baska takan olmadi.

Yillar sonra universite sinavi diye biseyin oldugunu ve insanlarin her istedigi okula elini kolunu sallayarak giremedigini ilkokul 4. sinifta ogrendim. Ogretmenimiz sinifa girdi, gelecek sene Anadolu Liseleri sinavi var, ortaokuldan sonra Fen Liseleri, lise sonundada universite sinavi. Bu sinavlarin hepsini birde 10-11 yasinda duyunca insanin icini karamsarlik kapliyor. Eve gittim, oldum olasi sinavlari sevmem. Niye sinava giriyoruz sorusunun cevabini kendi kendime bulmaya calisiyorum, ama olayi cozemiyorum. Biz psikopatmiyiz, niye istedigimiz okula direkt olarak giremiyoruz diye dusunuyorum.

Haftasonu dedemlere ziyarete gittik. Dedemin bahcede kuslari vardir. Onlarla ilgilenirken, aklima geldi, dedeme bu soruyu sorayim dedim. Allah gani gani rahmet eylesin dedem bizi cok severdi. Ben genelde cok soru sordugum icin buyukler beni bas belasi olarak gorur, 2. sorumdan sonra, ya azarlar yada baska bir mekana kacarlardi. Dedem butun sorulara bazen sacma sapan cevaplar versede, genelde mantikli cevaplar verirdi. Dedemle aramda uc asagi bes yukari su sekilde bir dialog gecti:

Ben: Dede, seneye Anadolu Liseleri sinavi varmis, bu sinavi gecmeden o okullara girilmiyormus. Ama bizim mahalledeki ortaokula sinavsiz kayit yaptirabiliyoruz? Niye bu boyle?

Dedem: Anadolu Liseleri mahalledeki okuldan daha kaliteli. Herkes Anadolu Lisesine gitmek ister, ama kontenjan kisitli.

Ben: Kontenjan ne?

Dedem: Okula alinacak ogrenci sayisi.

Ben: O zaman niye her yere Anadolu Lisesi yapmiyorlar, her isteyen girsin. Sinavsiz olsun.

Dedem: Zaten her isteyenin girebildigi ortaokullar var, Anadolu Liselerine herkes girse digerlerinden farki kalmaz, kalite duser.

Ben: Himmm… Yani herkesin gitmeyi beceremedigi okula girmek demekki onemli bisey. Onun icin sinav yapiyorlar. Amac insanlari elemek.

Dedem: Sinav niye var biliyor musun?

Ben: Evet, Anadolu Lisesine girmek icin var.

Dedem: Hayir, onun icin yok,

Ben: Peki ne icin var?

Dedem: Gercekten Anadolu lisesinde okumak isteyenlerle, okumak istemeyenleri ayirmak icin var.

Ben: Dede, herkes Anadolu lisesine girmek istiyor, girmek istemeyen yokki.

Dedem: Gorunuste hersey oyledir, herkes en guzel evleri, arabalari ister. Ogrenciler en guzel okullara gitmek ister. Bunlarin hepsinin bir maliyeti vardir. Gercekten Anadolu Lisesine gitmek isteyen ogrenci derslerine daha cok calisir, daha az disarida oyun oynar, derslerinde daha basarili olur, Anadolu lisesine girer. Anadolu lisesine girmek istemeyen ogrenci derslerini ciddiye almaz, hayatina oldugu gibi devam eder. Sinavin yapilmasinin amaci gercekten Anadolu Lisesine girmek isteyenlerle, girmek istemeyenleri ayirmaktir. Sunu unutma: Herseyin bir maliyeti vardir. Maliyetini odersen, istedigin seyi elde edersin. Herhangi bir alanda karsina devamli engeller, bariyerler cikar. Bu bariyerlerin amaci gercekten isteyenlerle istemeyenleri ayirmak icindir. Anadolu lisesi sinavinin olmasi senin icin faydali bisey, cunku gercekten Anadolu Lisesine girmek istiyorsan, bu bariyeri asmalisin, bariyer aslinda senin farkli oldugunu gostermen icin bir firsat. Sinav olmasaydi, kendini gostermek icin bir firsatin olmayacakti.

Ben: himmm… simdi anladim.

Simdi gelelim bu olayi niye anlattigima… Foruma yeni uye olacak kisilerin 10 tane soruyu cevaplamasini istedim. Bu sorularin buyuk kismi sizi tanimak icin ayarlanmisti. Aslinda ana amac foruma gercekten isteyenler ile gercekten istemeyenleri birbirinden ayirmakti. Daha dogrusu forumu gercekten istemeyenleri elemekti.

Bu blogta simdiye kadar yazdigim en kaliteli yazi budur. SEO, para yapma vs bir sekilde cozulur, yolunuzu bulursunuz. Eger bariyerlerin niye orada oldugunu anlarsaniz, bu size yeni bir bakis acisi verir. Bariyeri dusman olarak gormek yerine, sizin isinize yarayan, sizi vasifsiz kalabaliklardan ayiran bir arac olarak gormeye baslarsiniz.  Bakis acinizdaki bu degisiklik size uzun vadede cok sey kazandirir. Karanliga kufretmek, sinavlardan tirsmak, engelleri gorunce vazgecmek yerine, engellerin niye var oldugunu kavrar, engeli gecmek icin elinizden geleni yaparsiniz.

Bundan sonra bir engelle karsilastiginiz zaman lutfen bu yaziyi hatirlayin. Engeli gordugunuzde Selcuk gibi bu ne emir mi veriyorsunuz, bunlari yapmak zorunda miyim vs seklinde tepki verebilirsiniz, yada engelin niye oldugunu anlamaya calisirsiniz. Sunu unutmayin, iki durumdada siz haklisiniz. Yani hayat sizin hayatiniz. Istediginizi yaparsiniz. Engele kizabilir, universite sinavi kaldirilsin diye eylemde yapabilirsiniz, Gokce abla gibi evde hungur hungur aglayabilirsiniz (bu sekilde hicbir sorun cozulmez), yada engelin niye orada oldugunu kavrayip, gelecek sene gercekten tip fakultesini istediginizi herkese gosterebilirsiniz. Daha onceden dedigim gibi hayat sizin hayatiniz, onlarca tercihiniz var. 30 yasindaki biri olarak soyleyebilirimki engelin, bariyerin niye oldugunun farkina ne kadar erken varirsaniz sizin icin o kadar iyi olur. Insanlarin buyuk cogunlugu hicbir zaman bariyerlerin niye varoldugunu anlamaz. Cogu kisiden duymussunuzdur, su su olsaydi, sunu asardim, su olurdu, bu olurdu vs…. Bunlarin hepsi bahane. Bir bariyeri asamamissaniz, emin olun beyniniz size 1000 tane sebep bulur, insan dogasi geregi mutlu olmaya programlandigindan beyninin uydurdugu yalana inanir. Siyah Sapkali kardesiniz derki, bahanelerin hepsi yalan. Gercek olan insanlarin bariyerlerin niye var oldugunu kavrayamamalari ve bariyerlerin hayatin her alaninda gercekten isteyenler ile gercekten istemeyen insanlari ayirmadaki ustaligi.

Sonuc:

1. Engeller, bariyerler bir neden icin vardir ve eger siz bariyerin ne icin yapildigini anlarsaniz, cok rahat edersiniz.

2. Kurallar bir neden icin vardir. Bir yerde sigara icilmez tabelasi varsa, bir sebebi vardir. Bir yerde trafik lambasi varsa, bir nedeni vardir. Bir yerde Siyah Sapkali sizin icin anlamsiz gelen bir bariyer yaratmissa (10 tane soruya cevap vermeniz gibi), bir nedeni vardir.

3. Yasli insanlar bilgi deposudur. Bu siteyi okuyanlarin buyuk kismi 25 ve altinda. Siz hayata daha yeni basliyorsunuz. Bende cok ilerlemis sayilmam. Ama yasli insanlar bizim gectigimiz yollarin cogundan defalarca gectiler. Bir yerde okumustum: Gencler bir kitabin ilk sayfalarinda iken, yaslilar son sayfalarini okuyor olurlar diyordu. Yani kitabin ana fikrini bizden cok daha iyi biliyorlar. Eger etrafinizda yasli insanlar varsa, mutlaka onlarla konusun, tavsiyeler alin. Sunu unutmayin. Siz kitabin basindasiniz, onlar sonunda. Kitaptaki sorulari ve cevaplari biliyorlar. Kitaptaki sorulari cozmek icin, her seferinde tekerlegi yeniden icat etmenin alemi yok. Sorunu onceden cozmus birinden (etrafinizdaki yasli insanlardan) kopya cekin. Onlarin fikrini sorun. Emin olsun, sizin farkedemediginiz cogu seyi onlar size soyleyecektir. Nerden mi biliyorum? Yukarida dedemle aramda gecen konusmayi anlattimya… Yoksa 10 yasindaki bir cocugun engellerin niye varoldugunu o yasta tek basina cozmesi biraz zor. Yaslilardan ogrenilecek cok sey var.

Umarim yaziyi begenmissinizdir. Bu ve bunun gibi yayinlanacak olan yeni yazilari kacirmamak icin lutfen uye olun. Blog icin iki tur uyelik sunuyoruz. Birincisi RSS uyeligi. Digeri email uyeligi. Email ile uye oldugunuz takdirde yayinlanan yazilari her gun email adresinize gonderiyoruz. Ziyaretiniz icin tesekkurler!